English | Vietnamese
Kyù söï cuûa Vaên Haûi Lyù
Vôùi khaû naêng noái vaøo caùc maïng löôùi treân toaøn caàu, maùy ñieän toaùn ngaøy caøng coù ích cho con ngöôøi noùi chung, vaø caùc coäng ñoàng ngöôøi Vieät khaép theá giôùi noùi rieâng. Baây giôø, moãi saùng toâi coù theå vaøo World Wide Web ñoïc tin treân caùc baùo Vieät ngöõ roài nöông theo caùc ñieåm noái (link) giöõa caùc trang nhaø (web page) la caø ñaây ñoù. Tröôùc luùc aên tröa, coù theå ñoïc vaø traû lôøi thö ñieän töû (email) cho baïn höõu caùc nôi. Chöa bao giôø toâi caûm thaáy gaàn guõi nhö vaäy vôùi nhöõng ngöôøi coù cuøng tieáng noùi ôû caùch xa toâi haøng ngaøn daëm.
Cho tôùi nay, toâi ñaõ traûi qua moät thôøi gian daøi ñoïc caùc trang nhaø vaø duøng thö ñieän töû chöõ Vieät moät caùch thöôøng xuyeân. Dó nhieân toâi gaëp nhieàu ñieàu kyø thuù, nhöng cuõng vöôùng phaûi moät vaøi trôû ngaïi. Moät ngöôøi baïn cuûa toâi, raønh caùc phöông tieän kyõ thuaät hôn toâi, khi leân löôùi cuõng gaëp nhöõng trôû ngaïi töông töï.Chuùng toâi, vaø raát nhieàu ngöôøi Vieät leân löôùi khaùc, töøng soáng beân caïnh nhöõng trôû ngaïi ñoù vì khoâng coù caùch giaûi quyeát. Maõi cho tôùi gaàn ñaây, khi haõng VNI ñöa ra moät soá nhu lieäu tieáng Vieät cho Internet, chuùng toâi vui möøng nhaän ra töø nay nhöõng trôû ngaïi ñoù khoâng nhaát thieát phaûi coù. Nhöõng nhu lieäu naøy laøm cho vieäc söû duïng tieáng Vieät treân Internet theâm deã daøng, vaø chính chöõ Vieät treân Internet cuõng trôû neân gaàn guõi hôn.
Baøi naøy giôùi thieäu moät trong nhöõng phöông tieän môùi maø VNI coáng hieán
cho coäng ñoàng Vieät ngöõ cuûa chuùng ta trong giai ñoaïn ngöôøi Vieät caùc
nôi leân löôùi. Ñoù laø toâi muoán noùi veà nhu lieäu WebEye, moät nhu lieäu giuùp
chuùng ta ñoïc chöõ Vieät treân löôùi deã daøng hôn.
Tröôùc khi noùi veà nhöõng gì toâi tìm thaáy trong khi söû duïng WebEye, xin ñöôïc noùi veà caùc trôû ngaïi trong vieäc ñoïc chöõ Vieät maø moïi ngöôøi Vieät leân löôùi ñeàu ñaõ gaëp tröôùc khi coù WebEye. Tröôùc heát, caùc ngöôøi soaïn trang nhaø tieáng Vieät treân löôùi khoâng chòu duøng chung moät baûng chöõ Vieät. Do ñoù, khi ñi töø trang naøy ñeán trang khaùc, ñoâi khi ta khoâng ñoïc ñöôïc chöõ. Phaûi saép ñaët laïi chöông trình ñoïc trang nhaø (web browser) ñeå duøng loaïi phoâng chöõ Vieät daønh cho trang nhaø môùi tôùi. Neáu chöa coù phoâng chöõ trong maùy, thì phaûi laáy phoâng chöõ xuoáng (download) vaø caøi ñaët phoâng chöõ vaøo maùy roài môùi duøng ñöôïc. Keá ñeán, thöù chöõ loaèng ngoaèng trong ña soá caùc thö ñieän töû tieáng Vieät, goïi laø kieåu daáu VIQR, khoâng phaûi laø deã ñoïc. Nhôù hoài môùi leân löôùi, toâi ñöôïc moät ngöôøi quen göûi cho moät taøi lieäu daøi chæ caùch ñoïc vaø vieát kieåu daáu VIQR. Roài anh ta gaàn nhö eùp toâi phaûi vieát chöõ kieåu ñoù.Môùi ñaàu toâi caûm thaáy hôi khoù chòu. Hoài ñoù toâi thaø vieát chöõ Vieät khoâng coù daáu coøn hôn phaûi töï tra taán caëp maét baèng thöù chöõ loaêng quaêng ñoù. Vaäy maø sau naøy, ñoïc rieát cuõng chòu ñöôïc, moãi khi duï ñöôïc ngöôøi naøo leân löôùi, toâi laïi thöû duï hoï ñoïc vaø vieát kieåu chöõ VIQR!
Kieåu daáu VIQR nghóa laø sao? Nghóa laø duøng moät kyù hieäu troâng töông töï nhö caùi daáu ñaùng leõ phaûi duøng. Thí duï: duøng daáu chaám hoûi ñeå laøm daáu hoûi, daáu hoa thò laøm daáu moùc ô, v.v. Ngoaøi ra, thay cho daáu hoa thò, coù theå duøng daáu coäng ñeå laøm daáu moùc ô; caùc daáu saéc vaø huyeàn cuõng coù hai ba caùch ñaùnh. Nghóa laø vieát thì khoâng khoù vì coù nhieàu caùch vieát, nhöng ñoïc thì khoâng deã.
Toâi khoâng muoán "eùp" ai phaûi theo traøo löu maø toâi ñang theo, nhöng toâi khoâng bieát caùch naøo khaùc ñeå trao ñoåi baèng tieáng Vieät treân heä thoáng thö ñieän töû. Thaønh ra, ñaønh truyeàn laïi nhöõng gì toâi bieát cho nhöõng ngöôøi leân löôùi sau vaäy!Cho tôùi moät hoâm, baïn toâi cho toâi bieát coù moät nhu lieäu teân laø WebEye...
Baïn toâi cho bieát haõng VNI ñaët moät baûn WebEye treân World Wide Web ñeå cho baø con vaøo laáy xuoáng duøng thöû mieãn phí. Toâi beøn duøng chöông trình Netscape ñi vaøo World Wide Web, tôùi thaêm trang nhaø cuûa VNI, ôû http://www.vnisoft.com.Trang nhaø cuûa VNI chöùa raát nhieàu muïc. Moät soá muïc trong ñoù daãn tôùi nhöõng saûn phaåm khaùc nghe cuõng haáp daãn, cuõng cho laáy xuoáng vaø duøng thöû mieãn phí trong khoaûng 30 ngaøy. Nhöng toâi chæ vaøo trang noùi veà WebEye ñoïc lôøi giôùi thieäu vaø laáy WebEye xuoáng. Ñònh buïng ñeå töø töø seõ tìm hieåu caùc chöông trình kia sau. Tröôùc khi ra, toâi khoâng queân duøng leänh Bookmark ñaùnh daáu trang nhaø cuûa VNI ñeå laàn sau vaøo cho nhanh maø khoûi maát coâng ñaùnh ñòa chæ. Sau khi laáy WebEye xuoáng, trong maùy toâi coù moät chöông trình teân laø SETUPWEB.EXE. Khi toâi chaïy chöông trình naøy leân, thì WebEye ñöôïc caøi ñaët vaøo maùy cuøng vôùi moät soá phoâng chöõ Vieät cuûa VNI. Chöông trình caøi ñaët naøy cuõng gioáng nhö caùc chöông trình setup bình thöôøng cuûa nhieàu nhu lieäu khaùc, khoâng coù gì ñaùng noùi.
Ngay sau khi caøi ñaët xong, thì WebEye chaïy ngay. Laàn sau môû maùy leân, thì toâi nhaán nuùt chuoät hai laàn vaøo bieåu hình cuûa WebEye treân maøn aûnh ñeå chaïy WebEye.
WebEye chaïy thì treân maøn aûnh seõ hieän ra moät khung raát nhoû chæ coù moät nuùt baám. Treân ñoù coù hình moät con maét. Nhaán vaøo ñoù moät caùi trong luùc maét ñang nhaém thì maét seõ môû, vaø nhaán laàn nöõa thì maét seõ nhaém. Khi maét nhaém thì khoâng coù gì xaûy ra, nhöng khi maét môû thì nhieàu ñieàu kyø dieäu xaûy ra.
Teân tieáng Vieät cuûa WebEye laø "Maét Vieät Xuyeân Maïng". Ngay khi duøng WebEye laàn ñaàu toâi ñaõ muoán laøm moät cuoäc du ngoaïn xuyeân qua nhöõng trang nhaø tieáng Vieät.Coù moät chuoãi nhöõng trang nhaø tieáng Vieät maø toâi vaãn quen taït qua moãi laàn vaøo World Wide Web. Duøng Netscape, toâi ñaõ ñaùnh daáu baèng Bookmark nhöõng trang naøy ñeå vaøo cho tieän. Nhöng trong baøi naøy, toâi vaãn xin ghi laïi ñòa chæ ñaày ñuû ñeå baïn ñoïc coù theå tôùi thaêm neáu chöa bieát.
Ñaàu tieân laø Little Saigon Net, ôû http://www.LittleSaigon.com. Hoài toâi môùi loø doø leân löôùi thì trang naøy cuõng môùi ra ñôøi. Baây giôø noù giaø giaën laém roài, vaø ñaõ coù treân 100 ngaøn löôït ñoïc. Caùc trang nhaø khoâng ño ñöôïc soá ngöôøi tôùi thaêm maø chæ ño ñöôïc soá löôït ñoïc. Vì moãi ngöôøi coù theå ñoïc moät trang nhaø hai ba laàn trong moãi laàn tôùi thaêm, cho neân soá ngöôøi tôùi thaêm khoâng nhaát thieát phaûi baèng vôùi soá löôït ñoïc. Toâi thöôøng vaøo trang naøy ñeå ñoïc nhöõng tin töùc veà coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû California laáy töø treân ñaøi Little Saigon xuoáng.
Töø trang naøy, toâi ñi qua Mekong Center ôû Nhaät Baûn qua ñieåm noái töø Little Saigon Net. Ñòa chæ cuûa Mekong Center laø http://www.mmjp.or.jp/mekongcenter. Vì quaù daøi neân: toâi ñi töø moät ñieåm noái ôû trang khaùc tôùi, hoaëc toâi ñeán baèng Bookmark cuûa Netscape.
Chuû nhaân cuûa Mekong Center, oâng Ñoã Thoâng Minh, haún coù oùc chuoäng ngheä só. Ñeå cho ngöôøi ñoïc choïn giöõa caùc baûn trang nhaø tieáng Anh, Nhaät, vaø Vieät, oâng ñaët hình cuûa ba coâ ca só. Toâi choïn Khaùnh Ly neáu muoán ñoïc tieáng Vieät, choïn Dalena neáu muoán ñoïc tieáng Anh. Coâ ngöôøi Nhaät thì toâi khoâng roõ teân, vaø cuõng chöa bao giôø choïn vì toâi khoâng ñoïc ñöôïc tieáng Nhaät.
Moïi khi, töø Little Saigon Net qua Mekong Center, toâi phaûi ñoåi phoâng chöõ töø VNI-Times sang A-vn-phuongmai cuûa VISCII. Laàn naøy, toâi khoâng phaûi ñoåi phoâng chöõ maø vaãn ñoïc ñöôïc chöõ Vieät.
Ñuùng nhö döï ñoaùn cuûa toâi, nhöõng chöõ bò bieán thaønh oâ vuoâng trong trang nhaø tieáng Vieät cuûa Mekong Center ñaõ ñöôïc WebEye phuïc hoài. Thí duï nhö chöõ TIN MÔÙI nhaáp nhaùy, tröôùc kia chæ thaáy moät oâ vuoâng ôû chöõ ÔÙ, baây giôø söû duïng WebEye, toâi thaáy ñöôïc chöõ ÔÙ.
Moät nôi nöõa toâi muoán gheù thaêm laø VietSpace cuûa Kicon, ôû http://www.kicon.com. Trang nhaø naøy môùi hôn Mekong Center vaø Little Saigon Net nhöng ngaøy caøng nhieàu muïc haáp daãn. Taïi ñaây, toâi töøng gheù vaøo ñoïc taïp chí Theá Kyû 21, nhöng töø hoài ñaët mua tôùi giôø khoâng hay gheù qua nöõa. Nhaät Baùo Ngöôøi Vieät cuõng naèm ôû trong khu phoá VietSpace, thöôøng coù nhieàu tin töùc môùi. Caùch ñaây ít laâu, coâng ty ñieän toaùn Kicon tieáp vaän ñaøi phaùt thanh VNCR (Vietnam California Radio) leân löôùi khieán cho ngöôøi ôû ngoaøi tieåu bang California, hay ngay caû ngoaøi nöôùc Myõ, coù theå nghe ñöôïc.
Khi duøng WebEye ñoïc tin cuûa baùo Ngöôøi Vieät, nhieàu doøng chöõ daøi quaù leà khoâng ñoïc ñöôïc. Toâi beøn duøng WebEye thaâu nhoû chöõ laïi coøn 90% thì caùc doøng hieän ra vöøa vaën.
Tôø baùo leân löôùi vôùi moät muïc Töû Vi Ñoâng Phöông raát ñaày ñuû chi tieát laø tuaàn baùo Soùng Thaàn trong khu trang nhaø cuûa VietInfo. Ñòa chæ cuûa VietInfo laø http://www.vietinfo.com. Cuõng trong phaïm vi cuûa VietInfo, coøn coù VAP-News, töùc laø Vieät Nam Lieân Hieäp Thoâng Taán Xaõ, ñöôïc thaønh laäp bôûi nhaø baùo quaù coá Chöû Baù Anh. Ngöôøi saùng laäp laø moät ngöôøi ñaùng kính, tuy ñaõ ra ñi, nhöng haõng tin cuûa oâng ñang leân löôùi vaø coi boä phaùt trieån maïnh.
Tôø baùo tieáng Vieät coù laâu nhaát trong World Wide Web laø tôø VIEÄT Magazine (teân baùo tieáng Anh nhöng thöïc ra laø baùo tieáng Vieät). Ñòa chæ laø http://www.viet.net/vietmag. Baùo naøy duøng phoâng chöõ VPS, neân moãi khi vaøo ñaây, toâi laïi ñoåi sang phoâng VPS Times. Baây giôø coù WebEye, toâi khoâng caàn phaûi laøm gì heát.
Trong moät soá môùi ñaây cuûa VIEÄT Magazine, toâi thaáy coù baøi phoûng vaán nhaïc só Trònh Nam Sôn. Khi khoâng duøng WebEye, toâi thaáy moät maãu töï trong teân nhaïc só bò bieán thaønh hình vuoâng. Coøn khi ñoïc baøi naøy vôùi WebEye, toâi thaáy ñaày ñuû chöõ. Nhö vaäy laø WebEye quaû coù giuùp ñôõ caëp maét cuûa toâi.
Coù moät nôi nhieàu ngöôøi Vieät leân löôùi goïi laø "chôï", vì ôû ñoù khoâng khí raát naùo nhieät. Ñoù laø ôû moät nhoùm tin (newsgroup) teân laø Social Culture Vietnamese. Coù theå duøng Netscape ñeå ñi tôùi, ôû ñòa chæ news:soc.culture.vietnamese.Khi ñeán choã naøy, toâi thaáy moät muïc luïc chöùa töïa cuûa maáy traêm thö ñieän töû chaïy xuoáng maùy. Toâi coù theå choïn thö ñeå ñoïc döïa vaøo noäi dung töøng doøng töïa hoaëc teân ngöôøi göûi. Baø con ta coù nhöõng chuyeän vui buoàn, theá söï, caõi loän, tìm baïn, v.v. ñeàu göûi leân nhoùm tin ñeå taát caû moïi ngöôøi cuøng ñoïc. Thaät laø heát söùc noâ nöùc!
Phaàn nhieàu thö ñieän töû taïi ñaây ñöôïc vieát döôùi daïng VIQR. Vöøa vaøo tôùi ñaây, WebEye cho toâi caùi nhìn môùi meû khieán toâi phaûi ngaïc nhieân. Taát caû caùc daáu VIQR bieán thaønh chöõ Vieät bình thöôøng, so vôùi khi tröôùc thöïc laø deã ñoïc gaáp traêm laàn.
Vì phoâng chöõ VNI-Times maø WebEye duøng ñeå trình baøy caùc trang nhaø khoâng thaät gioáng vôùi thöù chöõ cuûa thö ñieän töû, toâi vaøo khung General Preferences cuûa Netscape choïn VNI-Internet Mail laøm phoâng chöõ cho thö ñieän töû (töùc laø Fixed Font).
Daïo tröôùc nhieàu ngöôøi trao ñoåi oân toàn nhaõ nhaën, nhöng gaàn ñaây moät soá ngöôøi chöûi ruûa nhau raát gay gaét. Gaàn ñaây laïi coù maáy vuï caõi nhau yù thöùc heä quoác coäng nöõa, thaønh ra saùt khí muø mòt! Neáu baïn ñoïc naøo thích tranh ñaáu, coù leõ seõ muoán gheù qua ñaây nhieàu hôn laø vaøi laàn, vì nôi ñaây baïn seõ thaáy coù "ñòch".
Ñi treân löôùi, kyø thöïc toâi coù theå lang thang raát xa vaø raát laâu. Nhöng keå nhieàu maát höùng thuù, xin daønh laïi cho baïn ñoïc töï tìm kieám trong caùc cuoäc du ngoaïn cuûa rieâng mình.
Coøn toâi, ngay sau ñeâm coù WebEye vaø maáy ngaøy tieáp theo, toâi trôû laïi trang nhaø cuûa VNI ñeå tìm hieåu tieáp caùc chöông trình OÂng Ñoà vaø WebNote, cuõng ñöôïc ñöa leân löôùi cho moïi ngöôøi duøng thöû cuøng moät löôït vôùi WebEye. Hy voïng seõ coù dòp haàu chuyeän vôùi baïn ñoïc veà nhöõng chöông trình naøy.
Duøng chöông trình Netscape ñeå xem trang nhaø, toâi coù theå in trang nhaø ñang xem hoaëc thö ñieän töû ñang xem ra giaáy. Baây giôø coù WebEye, baûn in cuûa caùc baøi vieát vaø thö ñieän töû trôû neân raát ñeïp.ÔÛ trong chöông trình chính cuûa Netscape, khi muoán in, toâi chæ vieäc choïn meänh leänh Print... töø trong meänh ñôn File. Bình thöôøng, Netscape in trang nhaø vôùi phoâng chöõ ñang ñöôïc choïn. Khi toâi chaïy WebEye beân caïnh Netscape, thì Netscape duøng phoâng VNI-Times ñeå in. Phoâng chöõ naøy coù phaåm chaát cao, neân raát roõ vaø ñeïp.
Chöõ Vieät trong thö ñieän töû khi ñöôïc in ra giaáy döôùi con maét WebEye cuõng trôû thaønh chöõ Vieät bình thöôøng nhö ta thaáy trong saùch baùo. Khi vöøa in maáy caùi thö ñieän töû ra laàn ñaàu, toâi bieát raèng ñaõ tôùi luùc toâi töø giaõ caùc kyù hieäu loaèng ngoaèng luoân roài!
Baûn WebEye laáy xuoáng töø treân löôùi laø nhu lieäu cho duøng thöû mieãn phí. Neáu baïn muoán mua, xin lieân laïc vôùi haõng VNI. Ñòa chæ qua böu ñieän cuûa VNI laø:Baïn coù theå vaøo trang nhaø cuûa VNI ñeå laáy ñôn ñaët haøng. Ñi qua ñieåm noái "Ñaët Mua WebEye" seõ tôùi moät trang nhaø coù ñôn ñaët haøng. Nhö moïi trang nhaø khaùc, baïn coù theå in phieáu ñaët haøng, ñieàn vaø göûi tôùi VNI. (Ñôn ñaët haøng baèng tieáng Anh neân khoâng caàn phaûi coù WebEye môùi thaáy!)
VNI Software
14091 Goldenwest St.,
Westminster CA 92683, USA.
Ñieän thoaïi: (714) 891-7656.
Trôû veà trang tröôùc